Khởi nguồn từ gia đình có hơn 800 năm làm nghề gò chạm đồng tại làng Đại Bái, Tonkin Craft tiếp cận thủ công như một di sản đang tiếp diễn trong đời sống hiện tại. Thay vì giữ đồng trong không gian trưng bày hay ký ức, thương hiệu đưa chất liệu này vào trang sức, đồ decor và quà tặng để người dùng có thể chạm, dùng và sống cùng văn hóa Việt mỗi ngày.

Di sản gia đình và tinh thần bảo tồn di sản sống

Tonkin Craft ra đời từ một gia đình có nhiều đời gắn bó với nghề gò chạm đồng tại làng Đại Bái, Gia Bình, Bắc Ninh. Theo anh Đức Anh – Nhà sáng lập Tonkin Craft, đồng không phải là vật liệu được lựa chọn theo xu hướng thị trường, mà là chất liệu gắn liền với đời sống hằng ngày qua nhiều thế hệ. Từ nền tảng đó, thương hiệu hình thành cách nhìn về thủ công như một phần của sinh hoạt, không tách rời khỏi nhịp sống hiện tại.

Tên gọi Tonkin gợi về Đông Kinh xưa, cách gọi Hà Nội trong lịch sử. Chính không gian Hà Nội, đặc biệt là khu Phố Cổ, đã định hình thêm hướng đi của thương hiệu. Đây là nơi thủ công, thương mại và đời sống cùng tồn tại, truyền thống không bị thay thế mà tiếp tục vận động trong những hình thức mới. Cách Tonkin Craft hình dung về sản phẩm cũng xuất phát từ tinh thần: Giữ lại giá trị cốt lõi của nghề đồng nhưng đặt trong bối cảnh sử dụng đương đại.

Đồng thau và đồng đỏ vì thế được giữ làm vật liệu chủ đạo. Không chỉ mang ký ức văn hóa, đồng còn có khả năng biến đổi theo thời gian. Bề mặt chất liệu thay đổi trong quá trình sử dụng, lưu lại dấu vết của người sở hữu. Với Tonkin Craft, giá trị của một món đồ đồng nằm ở việc nó không đứng yên, mà cùng người dùng tích lũy thời gian và cảm xúc.

Thiết kế thủ công và vai trò của nghệ nhân

Tonkin Craft không tái hiện nguyên bản các họa tiết cổ mà chọn cách chắt lọc tinh thần văn hóa rồi chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình phù hợp với đời sống hiện tại. Chim lạc, hoa sen, trống đồng, mai đào, vân mây hay các biểu tượng phong thủy được tối giản về hình khối và chi tiết. Mục tiêu là để người trẻ có thể sử dụng hằng ngày mà vẫn cảm nhận được chiều sâu văn hóa.

Việc lựa chọn trang sức và những vật dụng nhỏ như gác đũa, đĩa trang trí, cốc nến hay đồ đốt trầm xuất phát từ mong muốn đưa thủ công đồng đến gần hơn với đời sống. Những sản phẩm này dễ sử dụng, dễ tặng và phù hợp với nhiều ngữ cảnh sinh hoạt khác nhau.

Quy trình chế tác được giữ theo phương pháp thủ công truyền thống. Gò tay, chạm tay, nung và xử lý bề mặt đều do nghệ nhân thực hiện. Mỗi sản phẩm vì thế mang dấu vết riêng. Không có hai món hoàn toàn giống nhau. Tonkin Craft coi sự khác biệt này là giá trị độc bản, thay vì xem đó là khiếm khuyết.

Nghệ nhân giữ vai trò trung tâm trong toàn bộ quá trình. Họ hiểu vật liệu, cảm nhận được độ “chín” của kim loại và biết điều chỉnh nhịp gõ cho từng sản phẩm. Anh Đức Anh tham gia trực tiếp vào thiết kế và chế tác, đóng vai trò kết nối giữa tư duy thiết kế hiện đại và tay nghề truyền thống. Việc giữ nghề được thực hiện thông qua làm việc lâu dài với nghệ nhân, truyền nghề cho thế hệ trẻ trong gia đình và liên tục phát triển thiết kế mới để nghề có chỗ đứng trong thị trường hiện nay.

Các sản phẩm của Tonkin Craft. Ảnh: Tonkin Craft

Từ sản phẩm thủ công đến giá trị kinh tế sáng tạo

Tonkin Craft tiếp cận thị trường bằng câu chuyện và trải nghiệm sử dụng. Mỗi sản phẩm không được tách rời khỏi bối cảnh văn hóa của nó, đặt trong đời sống hiện tại như một vật dụng có thể chạm, dùng và gắn bó lâu dài. Từ thiết kế, hoàn thiện đến cách giới thiệu, mọi yếu tố đều hướng tới việc biến thủ công đồng thành một phần tự nhiên của sinh hoạt hằng ngày.

Thương hiệu lựa chọn phân khúc trung cấp để sản phẩm thủ công không trở thành vật phẩm xa cách người dùng. Giá trị được đặt vào độ bền, tính độc bản và cảm xúc tích lũy theo thời gian. Trong bối cảnh thị trường tràn ngập sản phẩm đại trà, Tonkin Craft không cạnh tranh bằng giá, mà bằng câu chuyện rõ ràng và khả năng sử dụng lâu dài. Mỗi món đồ được kỳ vọng mang theo dấu vết cá nhân của người sở hữu, thay vì bị thay thế nhanh chóng.

Một chi tiết đáng chú ý là dòng trang sức đồng của Tonkin Craft ban đầu được đón nhận nhiều hơn từ khách nước ngoài. Từ trải nghiệm này, thương hiệu nhận ra tiềm năng của trang sức đồng như một ngôn ngữ phổ quát và bắt đầu điều chỉnh thiết kế để phù hợp hơn với người trẻ Việt Nam. Quá trình bán hàng vì thế đi kèm với việc kể lại câu chuyện của các họa tiết truyền thống. Việc giải thích chim lạc, trống đồng hay các hoa văn cổ không chỉ giúp người dùng hiểu sản phẩm, mà còn tạo ra sự gắn kết sâu hơn với văn hóa truyền thống.

Bên cạnh kênh bán lẻ và quà tặng, sản phẩm của Tonkin Craft dần xuất hiện trong những bối cảnh văn hóa và thời trang rộng hơn. Một số thiết kế trang sức và phụ kiện bằng đồng được lựa chọn kết hợp cùng trang phục trong các cuộc thi sắc đẹp và trình diễn quốc tế. Gần đây, trong khuôn khổ Miss Cosmo 2025, Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam – Nguyễn Hoàng Phương Linh đã lựa chọn Trâm cài tóc Chim Lạc và Khuyên tai Trống Đồng trong trang phục áo dài tại Lễ hội Trà quốc tế. Đây là kết quả tất yếu khi sản phẩm thủ công có bản sắc rõ ràng và đủ tinh tế để đứng trong những không gian mang tính biểu tượng cao.

Khi xuất hiện trên sân khấu trình diễn, các họa tiết truyền thống trở thành một phần của câu chuyện văn hóa được kể bằng hình ảnh và chuyển động. Trong chuỗi giá trị đó, thủ công đồng rời khỏi phạm vi làng nghề hay trưng bày, để bước vào đời sống đương đại như một sản phẩm sáng tạo có khả năng đại diện cho bản sắc Việt.

Hiện nay, Tonkin Craft đã có đơn hàng từ một số thị trường quốc tế như Mỹ, Đức và Úc. Quy mô còn khiêm tốn, nhưng thương hiệu xác định hướng đi dài hạn là đưa sản phẩm thủ công Việt ra thế giới thông qua giá trị văn hóa và trải nghiệm sử dụng thực tế. Điều Tonkin Craft mong muốn người tiêu dùng cảm nhận được là cảm giác sở hữu một phần văn hóa Việt được làm bằng tay, dành riêng cho mình, đủ gần để sử dụng mỗi ngày và đủ sâu để trân trọng lâu dài.